I&A doet onderzoek naar veiligheid bij bouwen op hoogte prefab

Veilig werken op hoogte bij prefab bouw

Hoe kan veilig op hoogte worden gewerkt bij de bouw van prefab woningen?

Tijdens werkzaamheden bij de bouw van houtskeletbouw (HSB) flexwoningen zijn er vragen ontstaan over veilig werken op hoogte. Een jong bouwbedrijf dat flexwoningen realiseert heeft I&A gevraagd om hierin te adviseren. De aanleiding was de constatering van onveilige werksituaties tijdens eerdere projecten, waarbij medewerkers zich onvoldoende bewust waren van de risico’s van werken op hoogte. Het doel van het onderzoek is om een veilige werkplek te creëren en het bewustzijn van medewerkers te vergroten.

De werksituatie

De opdrachtgever bouwt flexwoningen uit het materiaal Cross Laminated Timber (CLT). CLT wordt in het Nederlands ook wel aangeduid als kruislaaghout waarbij meerdere lagen massief hout kruislings op elkaar zijn verlijmt. De prefab elementen worden in Polen geproduceerd en in Nederland gemonteerd. Tijdens de bouw van een project van 56 woningen zijn diverse knelpunten geconstateerd:

  • Onvoldoende gebruik van veiligheidsmiddelen.
  • Geen duidelijke procedures of beleid voor werken op hoogte.
  • Geen Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E)
  • Onvoldoende voorlichting en instructie, vooral voor anderstalige medewerkers.
  • Onvoldoende toezicht en bewustzijn op de werkvloer.

De aanpak

Het onderzoek is uitgevoerd om inzicht te krijgen in de risico’s van werken op hoogte binnen de prefab woningbouw en de mogelijkheden om deze risico’s te beheersen. Daarbij is gestart met een analyse van relevante wet- en regelgeving, zoals de Arbowet, het Bouwbesluit, de AI-bladen en de arbocatalogus, die samen het kader vormen voor veilig werken.

Daarnaast zijn interviews gehouden met betrokkenen en zijn observaties uitgevoerd bij collega-bedrijven. Dit heeft inzicht gegeven in de dagelijkse praktijk, de werkwijzen op de bouwplaats en ervaren knelpunten. Ook is een projectgebonden RI&E uitgevoerd om projectspecifieke risico’s in kaart te brengen.

Tot slot is het bestaande arbobeleid beoordeeld op aansluiting bij de praktijk en wettelijke eisen. Daarbij is gekeken naar de toegepaste technische, organisatorische en gedragsmaatregelen en naar communicatie en bewustwording, met extra aandacht voor anderstalige medewerkers.

De bevindingen

Wet- en regelgeving

Werken op hoogte brengt valgevaar met zich mee. De Arbowet verplicht werkgevers om dit risico te beheersen via een goed arbobeleid, een RI&E en duidelijke voorlichting. Collectieve maatregelen hebben daarbij voorrang op persoonlijke beschermingsmiddelen.

Werksituatie en risico’s

Bij prefab woningbouw wordt gewerkt met steigers, ladders en hoogwerkers. Met name werkzaamheden op verdiepingen, daken en bij het lossen van HSB-elementen brengen verhoogde risico’s met zich mee.

Maatregelen

De risico’s worden beperkt door technische voorzieningen zoals steigers en valbeveiliging, aangevuld met organisatorische maatregelen zoals instructies, toolboxen, inspecties en toezicht. Veilig gedrag wordt gestimuleerd door bewustwording en motivatie.

Bewustwording en communicatie

Heldere en begrijpelijke communicatie is essentieel, vooral voor anderstalige medewerkers. Actieve betrokkenheid van leidinggevenden vergroot het veiligheidsbewustzijn en de naleving van afspraken.

De conclusie

Veilig werken op hoogte binnen de prefab woningbouw is haalbaar wanneer er sprake is van een goed ingericht arbobeleid. Dit begint met het inventariseren van risico’s en het opstellen van een concreet plan van aanpak. Door passende technische en organisatorische maatregelen te nemen, kan het risico op ongevallen aanzienlijk worden verkleind.

Het is daarbij belangrijk dat het beleid niet alleen op papier bestaat, maar ook in de dagelijkse praktijk wordt toegepast en gedragen door de hele organisatie. Voorlichting, duidelijke instructies en consequent toezicht zijn cruciaal. Daarnaast is het vergroten van het bewustzijn bij medewerkers een blijvend aandachtspunt.

De verbetermaatregelen

Om het arbobeleid verder te versterken, worden de volgende verbetermaatregelen aanbevolen:

  • Het aanstellen van een coördinator voor zowel de ontwerp- als uitvoeringsfase.
  • Het uitvoeren van een projectgebonden RI&E en het treffen van maatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie.
  • Het gebruik van de arbocatalogus en branche-informatie als basis voor toolboxen en checklijsten.
  • Het beschikbaar stellen van voldoende technische middelen, zoals goedgekeurde steigers, leuningwerk en valbeveiliging.
  • Het geven van voorlichting en instructies in begrijpelijke taal, afgestemd op de doelgroep.
  • Het toepassen van de PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act) om het arbobeleid continu te verbeteren.

De evaluatie

Het onderzoek heeft geleid tot een praktisch en toepasbaar systeem waarmee gedurende de bouw veilig op hoogte kan worden gewerkt. De adviezen en aanbevelingen sluiten goed aan bij de praktijk en bieden duidelijke handvatten voor toekomstige projecten.

De implementatie van een goed arbobeleid, het structureel uitvoeren van RI&E’s, het geven van heldere instructies en het motiveren van medewerkers zijn essentieel voor het realiseren van een veilige werkplek. Regelmatige evaluatie en bijstelling van het beleid blijven noodzakelijk om te blijven voldoen aan wet- en regelgeving en om incidenten te voorkomen.

Benieuwd wat we voor uw bedrijf/organisatie kunnen betekenen? Plan een vrijblijvend informatie gesprek.